Czy wiesz, że większość przypadków zachorowania na atopowe zapalenie skóry występuje jeszcze przed ukończeniem pierwszego roku życia?

Niestety AZS to choroba, której mogą doświadczyć nawet niemowlęta – odpowiednio leczone i pielęgnowane objawy znikają po jakimś czasie, najpóźniej podczas okresu dojrzewania, jednak remisja nie oznacza końca choroby. Po latach, najczęściej między trzydziestym a czterdziestym rokiem życia, możemy doświadczyć nawrotu, dlatego poradzenie sobie z objawami  to wygrana bitwa, ale nie wojna.

Dowiedz się, jak pielęgnować delikatną skórę dziecka, by złagodzić objawy i doprowadzić do uśpienia choroby.

Nawroty i remisje, czyli chorobowa sinusoida

Odpowiednia diagnoza i prawidłowa pielęgnacja to nasz klucz do sukcesu. Ponieważ współczesna medycyna nie zna lekarstwa na przyczynę choroby, możemy jedynie walczyć z objawami. Dzięki temu mamy szansę na komfortowe życie i długotrwałe remisje. Leczenie jest szczególnie ważne nie tylko ze względu na nasz komfort i wygląd, lecz także na zdrowie ogólne – atopowe zapalenie skóry zwiększa bowiem ryzyko pojawienia się innych problemów zdrowotnych, takich jak astma czy alergiczne zapalenie spojówek. Nie warto ryzykować, szczególnie że delikatny organizm dziecka wymaga specjalnego traktowania.

Mnogość przyczyn atopowego zapalenia skóry, czyli skąd bierze się choroba?

Przede wszystkim ma ona podłoże genetyczne. Jeśli w naszej rodzinie pojawiły się przypadki AZS, ryzyko, że zachorujemy, wzrasta. A jeśli sami cierpimy z powodu atopii, musimy liczyć się z tym, że nasze maleństwo też doświadczy tego nieprzyjemnego schorzenia. Ta zapisana w genach choroba związana jest z błędnym funkcjonowaniem układu immunologicznego i uczuleniami, alergiami – organizm przesadnie reaguje nawet na niewielkie ilości alergenów, w związku z czym w nadmiarze produkuje skierowane przeciwko nim przeciwciała. Dotyczy to zarówno alergenów pokarmowych, takich jak między innymi białko mleka krowiego, jak i alergenów znajdujących się w powietrzu, czyli pyłków roślin czy sierści zwierząt. Poza alergenami szkodliwe mogą być wszelkie zmiany hormonalne czy stresujące sytuacje, a także inne choroby, dlatego powinniśmy dbać o to, by dziecko nie miało kontaktu z potencjalnymi czynnikami uaktywniającymi i zaostrzającymi objawy choroby.

Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry u dziecka? Niepokojące sygnały

O ile większe dziecko samo potrafi nazwać problem i powie nam, kiedy będzie odczuwało świąd i pieczenie skóry, o tyle w przypadku niemowlęcia musimy zwracać uwagę na widoczne objawy – takie jak bardzo sucha i nadwrażliwa skóra, skłonna do podrażnień i z widocznymi wykwitami chorobowymi. O tym, że dziecko może mieć jakiś problem zdrowotny, mogą świadczyć jego niepokój i bezsenność, a nawet rozdrażnienie oraz płacz. Odbija się to na samopoczuciu nie tylko dziecka, lecz także jego bliskich, dlatego w takich sytuacjach powinniśmy szybko reagować. Jeśli zauważymy, że skóra dziecka jest podrażniona, zaobserwujmy, jak zachowuje się po kontakcie z potencjalnymi alergenami w jedzeniu czy powietrzu oraz jak reaguje na pot czy stosowane przez nas do pielęgnacji kosmetyki. Objawy mogą wystąpić na różnych częściach ciała i mogą mieć różne nasilenie, co zależy od wieku dziecka i od tego, jak silny jest stan zapalny (wyróżniamy przewlekły i ostry stan zapalny). Po dostrzeżeniu na skórze dziecka suchych i czerwonych placków, grudek czy ropnych krostek, które powodują świąd lub pieczenie, zgłośmy się do specjalisty. Wizyta u lekarza pomoże stwierdzić, czy mamy do czynienia  z AZS, czy z inną – podobną – chorobą. Co ciekawe, o AZS u małych dzieci mogą świadczyć także czerwone i szorstkie policzki towarzyszące wysypce na twarzy i innych częściach ciała, na przykład w zgięciach łokci. W różnym wieku objawy mogą być różne, jednak skrajne sytuacje mogą pojawić się w każdym momencie – najtrudniejsza do wyleczenia będzie erytrodermia, a więc wystąpienie wykwitów na całym ciele.

Diagnostyka i leczenie – dlaczego warto zgłosić się do lekarza?

Wizyta u pediatry pomoże przede wszystkim wykluczyć inne choroby, które mogą przypominać atopowe zapalenie skóry. Choć nie możemy zupełnie wyleczyć tego problemu, dzięki rozpoznaniu objawów możemy wdrożyć działania łagodzące w czasie nawrotu i profilaktyczne w czasie remisji. Dużo łatwiejsze jest to w przypadku szkrabów, które ukończyły czwarty rok życia – u takich dużych-małych dzieci można bowiem przeprowadzić badania krwi na przeciwciała IgE oraz punktowe testy skórne, które pomogą wykryć, na jakie alergeny reaguje organizm dziecka. Minimalizacja lub w miarę możliwości eliminacja alergenów z otoczenia czy diety pomoże w uporaniu się ze stanami zapalnymi towarzyszącymi nawrotom choroby. W przypadku ognisk zapalnych można wdrożyć leczenie farmakologiczne w postaci preparatów o działaniu przeciwzapalnym (w silnych stanach nawet sterydowych) oraz przeciwhistaminowym, które złagodzą dokuczliwy dla dziecka świąd. Leczenie atopowego zapalenia skóry jest jednak objawowe i polega przede wszystkim na… odpowiedniej pielęgnacji i wdrożeniu odpowiedniego stylu życia.

Jakich składników w kosmetykach unikać, a jakie są wskazane?

Sięgajmy przede wszystkim po to, co naturalne i łagodne dla skóry. Niewskazane są kosmetyki ze sztucznym składem, w których aż roi się od SLS-ów, SLES-ów, parabenów, substancji zapachowych i konserwantów. Te chemiczne składniki tylko pogorszą kondycję naszej skóry, podrażniając ją jeszcze bardziej i zaostrzając stan zapalny.  Wybierajmy więc kosmetyki, które w składzie mają naturalne oleje o działaniu natłuszczającym, nawilżającym i odżywczym, a także masło shea, które doskonale sprawdza się w regeneracji, łagodzeniu ognisk zapalnych i które dostarcza witamin. W składzie kosmetyków wskazane są również ceramidy – wzmacniające warstwę ochronną skóry, dzięki czemu nie traci ona wody i jest mocniej nawilżona. Cenny w pielęgnacji będzie nawilżający i redukujący świąd mocznik. Kosmetyki, które stosujemy podczas mycia i pozostałych etapów pielęgnacji, powinny działać nawilżająco i natłuszczająco, dzięki czemu odbudują naturalną barierę ochronną skóry i oraz jej płaszcz lipidowy, co pozwoli na odpowiednią ochronę przed drażniącymi czynnikami, alergenami. Świetnie sprawdzą się w tej kwestii emolienty, czyli kosmetyki o właśnie takim działaniu. Dodatkowym atutem będą probiotyki, które mają działanie naprawcze i niwelują suchość skóry.

Jak odpowiednio pielęgnować delikatną skórę dziecka?

Pielęgnacja dziecka z AZS zaczyna się… w kąpieli. Warto sięgnąć po emulsje czy olejki do kąpieli, które w czasie mycia nawilżą i natłuszczą suchą skórę. Samo mycie nie powinno trwać zbyt długo – zrezygnujmy z długich kąpiel na rzecz tych krótkich, maksymalnie dziesięciominutowych, a także ze zbyt ciepłej wody, która negatywnie wpływa na kondycję skóry. Po krótkiej kąpieli w ciepłej, ale nie gorącej wodzie, przy użyciu odpowiednich i delikatnych kosmetyków przeznaczonych dla dziecięcej skóry atopowej, pamiętajmy o odpowiedniej pielęgnacji. Na czystą, lekko wilgotną skórę zaaplikujmy maści lub kremy (dobrze sprawdzą się te o neutralnym pH), które nawilżą i natłuszczą ją, a dzięki temu, że jest oczyszczona i lekko mokra, lepiej się wchłoną i skuteczniej zadziałają. Pod żadnym pozorem nie trzyjmy wrażliwej skóry ręcznikiem, który tylko spowoduje podrażnienia i zaogni stany zapalne.

Skuteczna walka z objawami choroby, czyli jak dbać o samopoczucie dzieci z AZS

Przede wszystkim – nie przegrzewajmy dziecka! Ubrania powinny być dostosowane do pogody i temperatury otoczenia, nie powinny powodować pocenia się, ponieważ pot i zbyt wysoka temperatura mogą zaostrzyć reakcję alergiczną. Sięgajmy po przewiewne ciuchy z naturalnych materiałów i bez drażniących barwników. Doskonale sprawdzi się więc bawełna, która przepuszcza powietrze i sprawia, że skóra może prawidłowo oddychać. Przed pierwszym założeniem nowych ubrań pamiętajmy o wypraniu ich przy użyciu proszku hipoalergicznego, tak by nie podrażnić skóry dziecka. Podczas każdego prania sięgajmy po proszki, które nie szkodzą alergikom, ponieważ zwykłe detergenty mogą zadziałać drażniąco. Warto pamiętać o odcinaniu metki z nowych ubrań. Z pozoru niegroźna metka może być przyczyną dyskomfortu, nadmiernego drapania się malucha, co pogorszy jego stan. Jednak nie tylko ubranie ma znaczenie – ważne jest regularne wietrzenie mieszkania oraz zapewnienie optymalnej temperatury i poziomu nawilżenia powietrza, by dodatkowo nie wysuszać skóry.

Sprawdź również 7 faktów – Ciemieniucha .